شنبه هفتم مرداد 1385
|
خبرگزاري دانشجويان ايران "ایسنا" به معرفی گفتار سبز پرداخت.
درسرويس نگاهي به وبلاگهاي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، آمده است که "محمد جعفر محمدزاده نويسندهي وبلاگ "گفتار سبز" به نشاني http://goftaresabz.blogfa.com به بررسی مهندسی کلمات در شعر حافظ پرداخته است "این خبرگزاری به نقل از گفتار سبز آورده است :امروز دهها بلکه صدها نسخه از ديوان حافظ در کتابخانههاي عمومي و خصوصي دراقصي نقاط عالم وجود دارد که به وضوح ميتوان موارد اختلافي بسياري را در ميان آنهامشاهده کرد. غزل هايي در برخي ديوانها يافت ميشود که در ديوان ديگر نيست و ياعنوان «منسوب به حافظ»از سايرغزلها جدا شده است.ابياتي در بعضي غزلها وجود داردکه در ديگري نميتوان يافت و بالاخره کلماتي هستند که در چند نسخه ممکن است صورتهاي مختلف داشته باشند.
در اين نوشته آمده است: يکي از راههايي که ميتوان به درستي و يا نادرستي يک واژه در ميان انبوه واژگان غزلهاي حافظ حکم داد،سبک شعري حافظ است.ایسنا به نقل از محمدزاده افزوده است اصطلاح مهندسي کلمات را در شعر حافظ ديده و يا شنيدهايم. تعريف سادهي اين اصطلاح يعني: قرار گرفتن يک واژه در جايي از يک بيت يا يک جمله، به نحوي که اگر آن واژه برداشته شود، نتوان به راحتي جايگزيني براي آن يافت، درواقع آن بيت و يا غزل را بايد به مثابه بنايي تصور کرد که هر خشت آن با نظم و ترتيب خاص خود چيده شده است که جابجايي و يا جايگزيني هر کلمه با کلمه ديگر به نماي کلي بنا صدمه وارد نمايد. با اين تفاوت که در شعر، به ويژه شعر حافظ هم بنا و شکل ظاهري مدنظر است و هم نظم و بناي انتظام يافته معنوي .
درادامه آمده است: شايد مثال زير توانسته باشد اين نکته از دقايق و ظرايف شعر حافظ را بيان کند:
نيست بر لوح دلم جز الف قامت دوست.
اين مصرع به گونه ديگري نيز ضبط شده است:
نيست بر لوح دلم جز الف قامت يار
اين دو مصرع از جهت معني تفاوتي با هم ندارند. ولي آنگونه که ملاحظه ميشود يک معني به دو صورت يار و دوست آمده است. مي توان بر اساس قاعده مهندسي کلمات که در شعر حافظ وجود دارد پي برد که گزينه درست مي تواند واژه "يار" باشد. دليل آن هم واضح است حافظ در به کار بردن واژه ها به شکل ظاهري و يا بهعبارتي معناي بصري مصرع هم توجه داشته است نيست بر لوح دلم جز الف قامت دوست. در اين مصرع اگر دوست را درست بدانيم به اين مشکل برمي خوريم که در کلمه دوست «الف»وجود ندارد اما اگر«يار» را بکار ببريم هم درمعني تفاوتي ايجاد نکردهايم وهم واژهاي را به کار بردهايم که در آن الف به کار برده شده است.بنابراين خواندنمصرع با اين شکل درست تر است: نيست بر لوح دلم جز الف قامت يار. از اين دست واژگان در شعر حافظ مي توان به وفور يافت. | |
نوشته شده توسط س-مهاجر
در 9 قبل از ظهر |
لینک ثابت
•